Türkiye'nin 1 Numaralı Sağlık Platformu
info@sagliklidunya.com

Tükrük Bezi iltihaplari Dişeti Enfeksiyonlari


Tükrük Bezi iltihaplari Dişeti Enfeksiyonlari

Tükrük bezi iltihaplari, Abselesen ve abselesmeyen ve özel tükürük bezi iltihabi seklinde 3 tipde görülür.En sik görülen enfeksiyon Kabakulak (epidemik Parotit) tir.

√ Kabakulak (Epidemik Parotit):
Çoçukluk çaginin en sik göerülen tükrük bezi hastaligidir. Kuluçka süresi 14-21 gündür. Parotis isimli ve çenenin üstünde kulagin önünde yer alan tükrük bezinde sislik, kizariklik, kanal agzinda hafif bir sisme ve kizariklik, kulak kepçesinin yer degistirmesi gibi bulgulara sahiptir. Akinti iltihap karakterde degildir. Eksi gidalarin alinmasi agriyi arttirir.

Olgularin %30unda ates yoktur, %75inde iki tarafli etkilenme vardir. Bir tarafin sismesini takip eden 5 gün içinde diger taraf ta siser. Bazen çenealti tükrük bezleride hastaliga eslik eder. Kabakulak virüslerle olusan bir enfeksiyondur. Etken paramikzoma grubuna ait nörotropik bir virus olup, 8. kafa sinirinde geri dönüsümsüz bir lezyon olusturarak tek tarafli tama yakin bir sagirliga yol açabilir.

Pankreasi tutarak seker hastaligi , testisler veya yumurtaliklari tutarak kisirlik ve santral sinir sistemini tutarak menenjit yapabilir. Hastaligin 3-4. günlerinde kan ve idrarda amilaz miktari maksimum düzeye
ulasir. Tedavi semptomatiktir agri kesici ates düsürücü ilaçlar verilir. Agri azaltilir, ates düsürülür.

√ Diger Viral Enfeksiyonlar:
Sitomegalovirus, Coxackie A, Echovirus, Influenza virusu tükrük bezlerinde enfeksiyona neden olabilirler. Tedavi kabakulaktaki gibi semptomatiktir. HIV enfeksiyonu siklikla büyük tükrük bezlerinin tutulumu ile birliktedir. HIV için klinik süphe oldugunda serolojik testler yapilir.

√ Ani gelisen iltihapli diseti ve tükrük bezi infeksiyonu:
Agiz içi bosluktan gelen bakterilerin olusturdugu tükrük bezinin abselesmeye meyilli enfeksiyonudur. Siklikla parotis bezinde gözlenir. En sik rastlanan etken Stafilokokkus aureus isimli bakteridir daha nadiren Streptokok, E.Coli, Hemofilus influenza görülebilir.

Tükrük bezi aniden siser ve agrilidir. Ates ve beyaz kan hücrelerinde artma vardir. Parotis bezi tutlunca kulak kepçesi belirginlesir ve hastanin arkasindan bakildiginda sislik rahatlikla farkedilir. Tükrük bezi elle muayenede hassasdir ve hamur kivamindadir. Deride kizariklik olabilir ve abselesme varsa deri altinda yumusama hissedilir. Tükrük bezinin agiz içindeki kanal agzina bakarken beze yapilan masaj ile pürülan akinti geldigi izlenir.

Enfeksiyon dis kulak yoluna atlayabilir. Hastada yüz felci olabilir. Derin boyun absesi ve gögüs boslugu iltihabi gibi komplikasyonlar olabilir. Hastalarin 1/3ü ameliyat sonrasi dönemde agizdan gida alimi kisitlanmis ve elektrolit-sivi dengesi bozulmus hastalardir. Parotise yapilan masaj ile stenon kanalindan agiz içine abse bosalimi izlenebilir.

Tedavide bakterilere etkili yüksek dozda antibiyotikler verilir. Sivi-elektrolit dengesi düzeltilir. tükürük bezi üzerine sicak kompresler uygulanir. Siyalogoglar (%2lik pilokarpin damlasi verilir, çiklet çignetilir,C vitamini tabletleri veya limon emdirilir) ve agiz hijyenine dikkat edilir. Abse varsa, yüz siniri korunarak, yelpaze seklinde kesi yapilarak abse bosaltilir

Diger yönlerden saglikli çocuklarda görülen parotisin süpüratif enfeksiyonu ayri bir antitedir. Uygun antibiyotik tedavisi ve takip gerekir. Genelde adolesan dönemde semptomlar sonlanir ve nadiren cerrahi gerekir.

√ Müzmin ve tekrarlayan diseti-tükrük bezi iltihabi:
En sik parotisde görülür. Altta yatan sebep olarak tükrük sekresyonunun azalmasi yada durmasi sorumlu tutulmaktadir. Klinik olarak hastada tekrarlayan, hafif agrili
tükrük bezi sismeleri söz konusudur. Sisliklerin arasi birkaç hafta veya birkaç ay olabilir. Tas veya kolaylastirici faktörler varsa bunlar tedavi edilmelidir. Yeterli sivi alimi , bez masajlari yaninda akut ataklar sirasinda antibiyotik kullanilir. Konservatif tedavinin yetersizligi halinde bezin cerrahi olarak çikarilmasi gerekebilir.

Çenealti tükrük bezin müzmin ve daraltici iltihabi (Kuettner tümörü):
Gerçek bir tümörden ayirtedilmesini zorlastiracak sekilde Çenealti bezde sertlesme ve büyüme görülür. Ayirici tani ve histolojik inceleme için tükrük bezi çikarilir ve böylece tedavi edilmis olur.

√ ÖZEL TÜKRÜK BEZI ILTIHAPLARI:
√ Tüberküloz (tbc):
Parotis veya Çenealti tükrük bezinde agrisiz bir sislik olur.Enfeksiyonun primer yerlesim bölgesi akcigerlerdir:Röntgende kireçlenme gürülebilir. Akcigerlerde ve diger organlarda Tbc aranmalidir. Tedavi, anti-tbc ilaçlar ile yapilir. Enfekte lenf nodlarinin ve tükrük bezlerinin fasiyal sinir korunarak çikarilmasi gerekebilir.

Aktinomikoz, kedi tirmigi hastaligi seyrek görülen özel tükrük bezi iltaplaridir


Ağız & Diş Sağlığı Konusuyla İlgili Diğer Makaleler