Türkiye'nin 1 Numaralı Sağlık Platformu
info@sagliklidunya.com

Ikiz Gebelik Dogum


Ikiz Gebelik Dogum

Her 80 dogumun birinde ikiz dogum olur. Yani; ikiz gebelik, çok ender rastlanan bir durum degildir. Bununla birlikte, özel denetim isteyen, bir ölçüde riskli bir gebeliktir. Ikiz gebelik tanisinin dayanaklari sunlardir: Birincisi üç aylik dönemin rahatsizliklarinin çoklugu ki bu, koriyonik gonadotropin düzeyinin yüksekligine baglidir ; rahmin asiri gelismesi; ikinci üçaylik dönemin ikinci yarisindan baslayarak çift kalp vurusunun duyulmasi. Kesin tani için daha ayrintili bilgi veren aygitlara basvurulmalidir. Bunlar arasinda en yaygin olani, ultrasonografidir. Gebeligin hangi döneminde olunursa olunsun, film çekilmesi uygun görülmemektedir.

Ultrasonografi ile ikizlik tanisi, gebeligin ilk haftalarinda (5-6. haftalar) baslayarak kesinlikle konulabilir. Bununla birlikte, 12. haftada incelemeyi yinelemek önerilir. Çünkü, bazen ilk haftalarda, öndülütlerden (embriyo) biri gelismesini durdurur. Kesin bir sey söyleyebilmek için, 12. haftayi beklemek en iyisidir.
Ultrasonografiden, gebelik süresince ikizlerin gelismesini izlemek ve ikizlerin dölyatagindaki yerlesmelerini saptamak için de yararlanilir.

√ Ikiz Gebelikler : Gebelik, dölyatagi borularinda bir yumurta hücresiyle bir sperm hücresinin karsilasmasi ve birlikte bir zigot olusturmalariyla baslar. Küçük bir hücre olan zigot, öndülütün daha sonra da dölütün gelismesini saglar. Zigotlarin ancak % 20'si dölyatagi borularini asabilir ve dölyatagina yerlesir. Ikiz gebelikte ise ya yumurtlama sirasinda yumurtaliktan iki yumurta hücresi çikar ve bunlar ayri ayri döllenir. ( bizigot döllenme ). Ikizlerin % 75'i böyledir ( çift yumurta ikizleri ); ya da ikizlerin %25'inde oldugu gibi tek yumurtanin, döllendikten sonra iki dölüt olusturmasi söz konusudur. Bu ikizler birbirlerine çok benzerler ve genetik olarak aynidirlar ( tek yumurta ikizleri ).

Bazi ilaçlar, örnegin, dogum kontrol haplari, çogul (çok dölütlü), gebeliklerin görülme sikligini artirmaktadir. Çogul gebelikler konusunda ender rastlanan bir baska olay da, süperfekondasyon'dur ( üst üste dölleme ). Bu, bir kadinin iki ayri cinsel iliskiyle ardarda döllenmesidir. Çift yumurta ikizlerinde, çogunlukla her bir ikiz ötekinden ayri olarak kendi plasentasina, kendi zarina ve kendi amniyon sivisina sahip olacaktir.

Tek yumurta ikizlerinde ise genellikle tek bir plasenta ve tek bir amniyon kesesi vardir. Bütün bunlar ikinci üç aylik dönemde ultrasonografi ile kolaylikla taninir. Isin zor yani, dölütlerin gelisme düzeylerinin saptanmasidir. Ikizlerden biri, gelen kanin büyük bölümünü alarak üstünlük saglar ve daha çok gelisir. Bu durumda daha zayif olan ikizin ölümüne bile neden olabilir.

√ Ikiz Gebelikte Bakim : Bazi hastaliklar, tek dölütlü gebeliklere göre ikiz gebelik sirasinda çok daha sik görülür. Bunlar, dölyatagi hacminin asiri büyümesinden kaynaklanan varis, basur, barsak rahatsizliklari, adale rahatsizliklari gibi rahatsizliklar gibi ve annede kansizlik, erken dogumlar, gebelik zehirlenmeleri, amniyon sivisinin asiri artmasidir. Bunlardan en sik görüleni ve en tehlikeli olani, erken dogumlardir. Bu yüzden 24. haftadan baslayarak istirahat önerilir.

Ayrica, son haftalarda cinsel iliskiler de kesilmelidir. Bütün önlemlere karsin dölyataginin boynu erkenden açilmaya baslamissa, gebeligin sonuna kadar kesin yatak istirahatine basvurulmalidir. Bazi durumlarda hastaneye yatmak gerekebilir. Diyete de özen gösterilmelidir. Vitaminleri ve mineralleri yeterli düzeyde alabilmek için, sebze ve meyve yenmeli, kalsiyum düzeyini yükseltmek için günde bir litre süt içilmeli, kansizligi önlemek için de demir içeren maydanoz, ispanak, lahana gibi sebzeler tercih edilmelidir.

√ Ikizlerin Anne Karnindaki Durumu : Çogul gebelik, dölütler açisindan da birçok tehlike tasir. Dölütlerin yasam sanslari ötekilerine göre oldukça azdir. Yapilan bir arastirmaya göre dölüt sayisi arttikça (ikiz, üçüz, dördüz) erken dogum olasiligi yükselmektedir. Bilindigi gibi erken dogum, bebegin yasama olasiligini düsürür. Saptanan bir baska bulgu da, çogul gebeliklerde dogum tartilarinin düsmesidir.

Normalde 3,5 kilogram dolayinda olmasi gereken dogum tartisi, ikizlerde 2,5 kilogramin altina inmektedir. Dogum tartisindaki bu düsüklük de yasama olasiligini düsüren bir baska etkendir. Çogul gebeliklerde dölütlerin karsilastiklari bir tehlikede dölütlerden birinin dölyatagi içinde ölümüdür. Birçok etkenin neden olabilecegi bu durum, canli kalan dölütün yasam sansini artirir. Çünkü canli kalan dölüt ötekinin gereksinimlerine ayrilan \"pay' 'dan da yararlanacaktir.

Hatta, yapilan arastirmalara göre bazi durumlarda dölütlerden birinin ölümüne, digeri neden olmaktadir. Ikizlerle ilgili bir baska olumsuz durum da, ikiz dölütlerde, dogumsal bozukolusum görülme sikliginin oldukça yüksek olmasidir.

√ Ikizlerin Dogumu : Ikiz gebelikte dogum, dölütlerin dölyatagi içindeki duruslarina baglidir. Bu duruslarin en sik görülenleri her iki dölütün de basasagi olmalari, her iki dölütün de baslarinin yukarida olmasi ya da birinin basinin asagida, ötekisinin yukarida olmasidir. Ikiz gebelikte dogum, hekim denetiminde yapilmalidir.

Çünkü :
1) Dogum erken olacagindan ve dölütlerin dogum tartilari düsük olacagindan yenidogan döneminde yogun bakima gereksinmeleri olabilir.

2) Dölütlerin dölyatagi içindeki duruslari bazi girisimler (forseps, vakum ya da sezaryen) gerektirebilir. Bu olasilik tek dölütlü dogumlara göre çok yüksektir.

3) Ikiz gebelik anne organizmasini da çok zorlar. Dogumdan sonra annenin yakindan izlenmesi gerekebilir, ikiz gebeliklerde dogum sonrasi dölyatagi kanamalari sik görülür.

√ Ikiz Gebeligin Gelisimi : Ikiz gebelik kadin bedenine oldukça büyük bir yüktür. Solunum, dolasim, sindirim sistemleri tek dölütlü gebelige göre çok daha büyük bir gereksinimi karsilamak zorundadir. Bu nedenle ikiz gebeliklerin çok yakindan izlenmesi gerekir. Bu sistemlerdeki en ufak bir düzensizlik önüne geçilmez rahatsizliklara yol açabilir. Ikiz gebelikte dölyataginin hacmi ve agirligi çok artmistir. Bu, kadinin yürüyüsünü bozar. Dengesi çok bozulan kadin, her an düsme tehlikesi ile karsi karsiyadir. Bu asiri yük, omurgada zorlanmaya ve agrilara neden olabilir.

√ Tarihte Ikizler : Yüzyillar boyunca kusaktan kusaga geçen bir inanisa göre ikiz dogum, bazi gizli ve dogaüstü güçlerin etkisiyle olmaktadir. Bu nedente Kizilderili kabilelerinde, Yeni Gine'de ve öteki bazi ilkel topluluklarda, genellikle ikizlerden biri öldürülürdü. Bazilarinda ise tersine ikiz anneleri dogurganliklarindan dolayi onurlandirilirdi (ikizleri kopya eden muskalar, hatta ikiz tanriçalar bile bulunmustur). Tarihe geçen ilk ikizler, Ishak Peygamber'in ogullari olan Yakup ve Ays'dir.

Diger ünlü ikiz çift, Roma 'yi kuran Romus ve Romulus 'tur. Ikiz, ilk, Ortaçagda kraliyet ailelerinin basina dert olmus, ikizlerden hangisinin tahta geçecegi her seferinde sorun yaratmistir. Çok bebekli gebelikler, her zaman saskinlik ve korku yaratmistir. Bu tür gebeliklere iliskin bir çok tarihi resim vardir. Bunlardan çogunda ikizlik ya da daha çok bebekli gebelik olgusu bir hayli abartilmistir. Eski çaglarda bebek sayisinin çok fazla oldugu dogumlar görülmüstür. Ancak bunlarin çogunun o dönemdeki tip bilgisinin yetersizligi yüzünden \"yanlislikla dogum\" olarak tanimlanan durumlar oldugu sanilmaktadir.

Örnegin 1276'da Kontes Henneberg 'in bir batinda 365 çocuk dünyaya getirmis oldugu kaydedilmistir ki burada söz konusu olan, herhalde bir \"mol hidatiform\" (kesecikler kürnesi) dur. Ikizler arasinda en ilginç olanlari, kuskusuz, Siyamli ikizlerdir. Bu olay döllenmis yumurtanin tam bölünmesiyle gerçeklesir. Bu yapisik ikizlerin çogunun yasama olanagi yoktur.

Ancak günümüzde bazilari, cerrahinin gelismesiyle ayrilabilmis ve yasamlarini kendi baslarina sürdürebilme olanagini bulmuslardir. Ne yazik ki, eski dönemlerde, bu mutsuz çocuklarin bazilarinin, sirklerde ve bahçelerde seyircilerin meraklarini gidermek için bir teshir araci olarak kullanildiklarina da sik sik rastlanir.

√ Ikizlerin Ruhsal Durumu : Halk arasinda yaygin olan bir inanca göre tek yumurta ikizleri ruhsal olarak birbirlerine çok baglidir: \"Biri üzüldügünde digeri de üzülür; yani aralarinda ruhsal bir iletisim vardir\" denir. Yapilan bilimsel arastirmalar ikizler arasinda böyle dogaüstü ve açiklanamaz bir bagin olmadigini ortaya çikarmistir. Ancak ikizlerin birbirine benzer kisilik yapilari tasidiklari da bir gerçektir.

√ Bunda rol oynayan etkenler: Bilindigi gibi kisilik yapisi bir açidan kalitsal yapiya dayanmaktadir. Bazi ruhsal hastaliklarin belirli ailelerde daha sik görülmesinin nedeni budur. Tek yumurta ikizlerinin kalitsal yapilari birbirinin ayni olduguna göre bazi kisilik özelliklerinin özdes olmasi da dogaldir. Kisilik yapisini etkileyen bir unsur da yasanilan çevredir. Psikanalitik veriler, ilk çocukluk çaginda yakin çevre iliskisinin bireyin kisiliginin temellerini olusturdugunu ortaya koymustur. Ikizlerin yasadiklari ortam ve yakin çevre iliskileri ayni olduguna göre kisilik yapilarinin bazi benzerlikler tasimasi bu açidan da olagandir.

Dölyataginin asiri büyümesi, bu gebelerin çesitli rahatsizliklarla karsilasmalarina neden olur. Akcigerin yeterince genisleyememesine bagli solunum yetersizligi bu gebelerde çok daha erken ortaya çikar. Sindirim sisteminin baski altinda kalmasi bu sistemin çalismasini yine oldukça erken bir dönemde bozar. Ikiz gebeliklerde gebelik zehirlenmesi de diger gebeliklere göre daha sik görülür. Dokularda sivi toplanmasi, yüksek tansiyon, idrarda protein bulunmasi ile kendini gösteren bu hastalik, annenin yasamini tehlikeye sokar.


Kadın Doğum Konusuyla İlgili Diğer Makaleler